Dhaqanka, ciidaha iyo caadooyinka
Kala saar fasax rasmi ah iyo caado. Dadku si kala duwan ayay u dabaaldegaan, caadooyinkuna way isbeddelaan.
Ujeeddo: faham aasaaska oo hel waddada rasmiga ah ee saxda ah ee caawimaadda.
Waxaa laga turjumay Iswiidhish. Qoraalka Iswiidhishka iyo isha rasmiga ah ayaa had iyo jeer ansax ah.
Muuji qoraalka asalka ah ee Iswiidhishka
Kultur, högtider och traditioner
Skilj helgdag från tradition. Människor firar olika och traditioner förändras.
- Nationaldagen den 6 juni är en allmän helgdag.
- Midsommardagen är lördagen mellan 20 och 26 juni.
- Juldagen och annandag jul är allmänna helgdagar.
- Lucia förknippas med 13 december men är inte egen allmän helgdag i lagen.
- Isof beskriver hur luciatågens former varierar och förändras.
- Kontrollera datum och om dagen är helgdag.
- Kontrollera verksamhetens egna öppettider.
- Respektera olika sätt att fira eller avstå.
Helgdag betyder inte att alla är lediga från jobbet. Traditioner är inte skyldigheter och alla firar inte likadant.
Waa wanaag inaad ogaato
-
Maalinta Qaranka ee 6 Juun waa fasax rasmi ah. Isha 1
-
Maalinta bartamaha xagaaga waa Sabtida u dhaxaysa 20 iyo 26 Juun. Isha 1
-
Maalinta Kirismaska iyo maalinta labaad ee Kirismaska waa fasaxyo rasmi ah. Isha 1
-
Lucia waxay la xiriirtaa 13 Diseembar, laakiin sharci ahaan ma aha fasax rasmi ah oo gaar ah. Isha 1 Isha 2
-
Machadka Luqadda iyo Dhaqanka Dadweynaha (Isof) wuxuu sharaxaa sida qaababka socodka Lucia u kala duwan yihiin oo u isbeddelaan. Isha 3
Saddex tallaabo oo lagu bilaabo
-
Hubi taariikhda iyo haddii maalintu tahay fasax rasmi ah.
-
Hubi saacadaha furitaanka meesha aad rabto inaad booqato.
-
Ixtiraam siyaabaha kala duwan ee dabaaldegga ama ka qaybgal la’aanta.
Liis wax-qabad oo la isku dayo – ma aha shuruudo sharci oo cusub.
Muhiim inaad kala saarto
Fasax rasmi ahi macnaheedu ma aha in qof walba fasax yahay. Caadooyinku ma aha waajibaad, dadka oo dhanna si isku mid ah uma dabaaldegaan.
Ku tababaro: su’aal aqooneed
Muuji jawaabta saxda ah iyo sharaxaadda
B. Maya, waa laba qaybood oo kala duwan.
Lucia waa caado laakiin sharci ahaan ma aha fasax rasmi ah oo gaar ah.
Su’aashani waa tababar, ma aha imtixaan. Jawaabaha lama kaydiyo.
Ilaha
-
Sveriges riksdag / SFS
Lag om allmänna helgdagar (waxay ka furmaysaa tab cusub)“nationaldagen den 6 juni”
-
Institutet för språk och folkminnen
Lucia (waxay ka furmaysaa tab cusub)“helgonkalendern den 13 december”
-
Institutet för språk och folkminnen
Luciatåg – en levande tradition (waxay ka furmaysaa tab cusub)“traditioner är i ständig förändring.”
La hubiyay . Mar kale hubi isha ka hor intaadan wax samayn. Xeerarka iyo hababka xiriirku way isbeddeli karaan.
Qoto dheer
Cutubyo iyo hagayaal
10 cutub ayaa ku jira qaybtan. Cutubyada lagu calaamadeeyay Bilaash qof kasta wuu akhrin karaa. Inta kale waxay ku jiraan Premium.
10 cutub ayaa ku jira qaybtan. Waxaad leedahay Premium, wax walbana waad akhrin kartaa.
Cutub ku habboon lama helin. Isku day eray kale.
-
Ciidaha sanadka iyo kalandarka
Maxay yihiin maalmaha fasaxa rasmiga ah ee sharciga ku qoran, maxay yihiin xafladaha dad badani dabaaldegaan, iyo sababta dalka isku mid ah ay u jiraan kalandar badan?
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Ciidaha sanadka iyo kalandarka. Maxay yihiin maalmaha fasaxa rasmiga ah ee sharciga ku qoran, maxay yihiin xafladaha dad badani dabaaldegaan, iyo sababta dalka isku mid ah ay u jiraan kalandar badan?Röda dagar enligt lag
Lagen om allmänna helgdagar räknar upp vilka dagar som är helgdagar i Sverige. I kalendern brukar de kallas ”röda dagar”. Alla söndagar är också allmänna helgdagar.
- Nyårsdagen – 1 januari.
- Trettondedag jul – 6 januari.
- Långfredagen – fredagen före påskdagen.
- Påskdagen – söndagen efter den första fullmånen på eller efter 21 mars.
- Annandag påsk – dagen efter påskdagen.
- Första maj – 1 maj.
- Kristi himmelsfärdsdag – sjätte torsdagen efter påskdagen.
- Pingstdagen – sjunde söndagen efter påskdagen.
- Nationaldagen – 6 juni.
- Midsommardagen – lördagen mellan 20 och 26 juni.
- Alla helgons dag – lördagen mellan 31 oktober och 6 november.
- Juldagen – 25 december.
- Annandag jul – 26 december.
Talo: Påsken, Kristi himmelsfärd och pingsten flyttar sig varje år. Titta i en aktuell kalender.
Aftnar är inte helgdagar
Julafton, midsommarafton och nyårsafton finns inte med i lagen. De är alltså inte allmänna helgdagar.
Ändå är det på aftonen som många firar mest. Julen firas framför allt den 24 december, och midsommar firas mest på midsommarafton, som alltid är en fredag.
Talo: Om du är ledig eller inte på en afton beror på din arbetsplats. Fråga i god tid.
Året runt – ett urval
- Februari: samernas nationaldag 6 februari och sverigefinnarnas dag 24 februari.
- Mars: nouruz/newroz, det nyår som många med rötter i bland annat Iran, Afghanistan och Kurdistan firar runt 21 mars.
- Mars eller april: påsk.
- 30 april: valborgsmässoafton, med brasor och vårsånger på många orter.
- 6 juni: Sveriges nationaldag och svenska flaggans dag.
- Juni: midsommar.
- Augusti: kräftskiva, en fest i slutet av sommaren.
- Oktober–november: alla helgons dag och diwali.
- December: advent, lucia den 13 december och jul.
Flera kalendrar i samma land
I Sverige firas högtider från många kulturer och religioner. Sveriges nationella förteckning över levande kulturarv tar bland annat upp diwali, nouruz/newroz, rosh hashana (det judiska nyåret) och sabbaten.
Många sådana högtider följer en annan kalender. Därför infaller de på olika datum olika år. Rosh hashana infaller till exempel i september eller oktober, och diwali i slutet av oktober eller i början av november.
Talo: Fråga gärna kollegor, klasskamrater och grannar vad de firar. Det är ett enkelt sätt att lära känna varandra.
Ilaha
- Sveriges riksdag: Lag (1989:253) om allmänna helgdagar (waxay ka furmaysaa tab cusub)
- Levande kulturarv (Isof m.fl.): Sveriges förteckning över immateriella kulturarv (waxay ka furmaysaa tab cusub)
- Institutet för språk och folkminnen: Midsommar (waxay ka furmaysaa tab cusub)
- Svenska institutet: Christmas in Sweden (waxay ka furmaysaa tab cusub)
- Svenska institutet: National minorities in Sweden (waxay ka furmaysaa tab cusub)
-
Fasaxa rasmiga ah, fasaxa iyo saacadaha furan
Maalin fasax rasmi ah ma micneeyso in si toos ah loo fasaxo. Sidan waxaad ku ogaan kartaa waxa shaqada, dukaamada iyo hay'adaha ku khuseeya.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Fasaxa rasmiga ah, fasaxa iyo saacadaha furan. Maalin fasax rasmi ah ma micneeyso in si toos ah loo fasaxo. Sidan waxaad ku ogaan kartaa waxa shaqada, dukaamada iyo hay'adaha ku khuseeya.Är jag ledig på en röd dag? Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Rätt till vila Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Öppettider runt högtider Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Guide: planera inför en storhelg Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Lucia, Kirismaska iyo dhaqannada jiilaalka
Xilliga ka horreeya Kirismaska, Lucia [dabaaldegga Iswiidhan ee iftiinka], habeenka Kirismaska iyo maalinta iidda ee Kirismaska ka dib – waxa dhaca xilliga ugu mugdiga badan iyo sababta.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Lucia, Kirismaska iyo dhaqannada jiilaalka. Xilliga ka horreeya Kirismaska, Lucia [dabaaldegga Iswiidhan ee iftiinka], habeenka Kirismaska iyo maalinta iidda ee Kirismaska ka dib – waxa dhaca xilliga ugu mugdiga badan iyo sababta.Advent Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Lucia den 13 december Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Julafton den 24 december Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Efter julafton Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Iidda Baska iyo dhaqannada gu'ga
Carruurta u labbista sida sixiroolayaasha xilliga Iidda Qiyaamaha, laamaha la qurxiyo, dabka Valborg [xaflad dab lagu shido oo Iswiidhan ah] iyo 1-da Maajo – sidaas ayaa gu'ga loo soo dhoweeyaa.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Iidda Baska iyo dhaqannada gu'ga. Carruurta u labbista sida sixiroolayaasha xilliga Iidda Qiyaamaha, laamaha la qurxiyo, dabka Valborg [xaflad dab lagu shido oo Iswiidhan ah] iyo 1-da Maajo – sidaas ayaa gu'ga loo soo dhoweeyaa.Påsken Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Seder i påsk Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Valborgsmässoafton 30 april Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Första maj Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Dabaaldegga bartamaha xagaaga iyo dhaqannada xagaaga
Tiirka lagu qurxiyo xafladda bartamaha xagaaga, kalluunka herring-ka ee la dhanaaniyey, istarooberi iyo xaflad lagu cuno aargoosatada biyaha macaan bisha Agoosto. Caadooyin hore oo haddana qaar ahaan cusub.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Dabaaldegga bartamaha xagaaga iyo dhaqannada xagaaga. Tiirka lagu qurxiyo xafladda bartamaha xagaaga, kalluunka herring-ka ee la dhanaaniyey, istarooberi iyo xaflad lagu cuno aargoosatada biyaha macaan bisha Agoosto. Caadooyin hore oo haddana qaar ahaan cusub.Midsommar Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Gammalt och nytt Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Sommaren och semestern Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Kräftskiva i augusti Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Maalinta qaranka iyo xafladaha dadweynaha
Maxaa loo dabaaldegaa Iswiidhan 6-ka Juun, maxay tahay maalinta calanka, iyo sida ay u socoto xafladda muwaadinnimada?
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Maalinta qaranka iyo xafladaha dadweynaha. Maxaa loo dabaaldegaa Iswiidhan 6-ka Juun, maxay tahay maalinta calanka, iyo sida ay u socoto xafladda muwaadinnimada?Varför 6 juni? Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Så firas nationaldagen Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Allmänna flaggdagar Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Diinta iyo aragtida kala duwan ee nolosha
Iswiidhan waxay leedahay xorriyadda diinta. Waad rumaysan kartaa wixii aad doonto, ama waxba aadan rumaysan, qofna kuma qasbi karo.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Diinta iyo aragtida kala duwan ee nolosha. Iswiidhan waxay leedahay xorriyadda diinta. Waad rumaysan kartaa wixii aad doonto, ama waxba aadan rumaysan, qofna kuma qasbi karo.Religionsfrihet i grundlagen Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Kyrka och stat Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Staten och trossamfunden Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Tro i vardagen Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Dulmar taariikhi ah oo leh waqtiga
Xilligii Vikingiyada ilaa EU iyo Nato – jadwal gaaban oo ku saabsan taariikhda Iswiidhan.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Dulmar taariikhi ah oo leh waqtiga. Xilligii Vikingiyada ilaa EU iyo Nato – jadwal gaaban oo ku saabsan taariikhda Iswiidhan.Från istid till medeltid Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Vasatid och stormaktstid Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Det moderna Sverige Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ett land med lång migrationshistoria Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Dhaqanka, farshaxanka iyo sheekooyinka wadaagga ah
Pippi [sheeko caan ah oo carruurta loo qoray], ABBA [koox muusig caan ah] iyo kooxaha waxbarashada – sheekooyin iyo dhaxalka dhaqanka oo dad badani Iswiidhanka ku jiraan ay wadaagaan.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Dhaqanka, farshaxanka iyo sheekooyinka wadaagga ah. Pippi [sheeko caan ah oo carruurta loo qoray], ABBA [koox muusig caan ah] iyo kooxaha waxbarashada – sheekooyin iyo dhaxalka dhaqanka oo dad badani Iswiidhanka ku jiraan ay wadaagaan.Astrid Lindgren Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Musik Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Levande kulturarv Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
De nationella minoriteternas kultur Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
-
Kala-duwanaanta gobolada iyo ka qaybgalka ikhtiyaarka ah
Dhaqammada waa kala duwan yihiin meel ka meel iyo qoys ka qoys. Adigu naftaadu waxa aad rabto ayaad doorataa inaad ka qayb qaadato.
Cutubkan weli waxaa lagu heli karaa oo keliya af Iswiidhish.
Wuxuu ku jiraa Premium
Cutubkan iyo dhammaan cutubyada kale ee qoto dheer iyo hagayaasha waxay ku jiraan Premium.
Waxaad ku gashay akoon bilaash ah. Noqo Premium si aad u akhrido cutubkan.
Qiimaha furitaanka 49 kr/bishii
Kala-duwanaanta gobolada iyo ka qaybgalka ikhtiyaarka ah. Dhaqammada waa kala duwan yihiin meel ka meel iyo qoys ka qoys. Adigu naftaadu waxa aad rabto ayaad doorataa inaad ka qayb qaadato.Olika på olika orter Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Det är frivilligt Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Guide: om du blir bjuden Xiran
Qayb xiran. Waxay ku jirtaa Premium.
Ilaha
Macluumaad guud, ma aha talo sharci, caafimaad ama dhaqaale oo shakhsi ah.