ባህሊ፣ በዓላትን ልምድታትን
ወግዓዊ በዓል ካብ ልምዲ ፍለ። ሰባት ብዝተፈላለየ መገዲ የብዕሉ፣ ልምድታት ድማ ይቕየሩ።
ዕላማ፦ መሰረታውያን ምርዳእን ቅኑዕ ወግዓዊ መገዲ ሓገዝ ምርካብን።
ካብ ሽወደንኛ ዝተተርነመ። ኩሉ ግዜ እቲ ሽወደንኛ ጽሑፍን እቲ ወግዓዊ ምንጭን እዮም ዝሰርሑ።
መበቈላዊ ሽወደንኛ ጽሑፍ ኣርእዩ
Kultur, högtider och traditioner
Skilj helgdag från tradition. Människor firar olika och traditioner förändras.
- Nationaldagen den 6 juni är en allmän helgdag.
- Midsommardagen är lördagen mellan 20 och 26 juni.
- Juldagen och annandag jul är allmänna helgdagar.
- Lucia förknippas med 13 december men är inte egen allmän helgdag i lagen.
- Isof beskriver hur luciatågens former varierar och förändras.
- Kontrollera datum och om dagen är helgdag.
- Kontrollera verksamhetens egna öppettider.
- Respektera olika sätt att fira eller avstå.
Helgdag betyder inte att alla är lediga från jobbet. Traditioner är inte skyldigheter och alla firar inte likadant.
ክትፈልጥዎ ጽቡቕ እዩ
ንምጅማር ሰለስተ ስጉምትታት
-
ዕለትን እታ መዓልቲ ወግዓዊ በዓል ድያ እንተኾይናን ኣረጋግጽ።
-
ሰዓታት ስራሕ ናይቲ ክትበጽሖ ትደሊ ቦታ ኣረጋግጽ።
-
ዝተፈላለዩ መገድታት ምብዓል ወይ ዘይምስታፍ ኣኽብር።
ክትፍትንዎ ትኽእሉ ግብራዊ ዝርዝር – ሓድሽ ሕጋዊ ግዴታ ኣይኮነን።
ፍልልዩ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ
ወግዓዊ በዓል ኩሉ ሰብ ዕረፍቲ ኣለዎ ማለት ኣይኮነን። ልምድታት ግዴታታት ኣይኮኑን፣ ኩሉ ሰብ ድማ ብሓደ መገዲ ኣየብዕልን።
ልምምድ፦ ናይ ፍልጠት ሕቶ
ቅኑዕ መልስን መብርሂን ኣርእዩ
B. ኣይፋሉን፣ ዝተፈላለዩ ምድባት እዮም።
ሉሲያ ልምዲ እያ፣ ግን ብሕጊ ናይ ባዕላ ወግዓዊ በዓል ኣይኮነትን።
እዚ ሕቶ ልምምድ እዩ፣ ፈተና ኣይኮነን። መልስታት ኣይዕቀቡን።
ምንጭታት
-
Institutet för språk och folkminnen
Luciatåg – en levande tradition (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)“traditioner är i ständig förändring.”
ዝተረጋገጸ . ቅድሚ ስጉምቲ ምውሳድኩም ነቲ ምንጪ እንደገና ኣረጋግጹ። ሕግታትን መገድታት ርክብን ክቕየሩ ይኽእሉ።
ዝያዳ ዕምቆት
ክፍልታትን መምርሒታትን
ኣብዚ ዓውዲ 10 ክፍልታት ኣለዉ። “ነጻ” ዝተባህሉ ክፍልታት ኩሉ ሰብ ከንብቦም ይኽእል። እቶም ዝተረፉ ኣብ Premium ይኣትዉ።
ኣብዚ ዓውዲ 10 ክፍልታት ኣለዉ። Premium ስለ ዘለኩም ኩሉ ከተንብቡ ትኽእሉ።
ዝሰማማዕ ክፍሊ የለን። ካልእ ቃል ፈትኑ።
-
በዓላት ዓመትን ካልንደርን
እንታይ መዓልታት ብሕጊ ቀይሓት ምዃኖም፣ እንታይ በዓላት ብዙሓት ዘኽብሩ፣ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ኣብ ሓደ ሃገር ብዙሓት ካልንደራት ኣሎ?
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
በዓላት ዓመትን ካልንደርን. እንታይ መዓልታት ብሕጊ ቀይሓት ምዃኖም፣ እንታይ በዓላት ብዙሓት ዘኽብሩ፣ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ኣብ ሓደ ሃገር ብዙሓት ካልንደራት ኣሎ?Röda dagar enligt lag
Lagen om allmänna helgdagar räknar upp vilka dagar som är helgdagar i Sverige. I kalendern brukar de kallas ”röda dagar”. Alla söndagar är också allmänna helgdagar.
- Nyårsdagen – 1 januari.
- Trettondedag jul – 6 januari.
- Långfredagen – fredagen före påskdagen.
- Påskdagen – söndagen efter den första fullmånen på eller efter 21 mars.
- Annandag påsk – dagen efter påskdagen.
- Första maj – 1 maj.
- Kristi himmelsfärdsdag – sjätte torsdagen efter påskdagen.
- Pingstdagen – sjunde söndagen efter påskdagen.
- Nationaldagen – 6 juni.
- Midsommardagen – lördagen mellan 20 och 26 juni.
- Alla helgons dag – lördagen mellan 31 oktober och 6 november.
- Juldagen – 25 december.
- Annandag jul – 26 december.
ምኽሪ: Påsken, Kristi himmelsfärd och pingsten flyttar sig varje år. Titta i en aktuell kalender.
Aftnar är inte helgdagar
Julafton, midsommarafton och nyårsafton finns inte med i lagen. De är alltså inte allmänna helgdagar.
Ändå är det på aftonen som många firar mest. Julen firas framför allt den 24 december, och midsommar firas mest på midsommarafton, som alltid är en fredag.
ምኽሪ: Om du är ledig eller inte på en afton beror på din arbetsplats. Fråga i god tid.
Året runt – ett urval
- Februari: samernas nationaldag 6 februari och sverigefinnarnas dag 24 februari.
- Mars: nouruz/newroz, det nyår som många med rötter i bland annat Iran, Afghanistan och Kurdistan firar runt 21 mars.
- Mars eller april: påsk.
- 30 april: valborgsmässoafton, med brasor och vårsånger på många orter.
- 6 juni: Sveriges nationaldag och svenska flaggans dag.
- Juni: midsommar.
- Augusti: kräftskiva, en fest i slutet av sommaren.
- Oktober–november: alla helgons dag och diwali.
- December: advent, lucia den 13 december och jul.
Flera kalendrar i samma land
I Sverige firas högtider från många kulturer och religioner. Sveriges nationella förteckning över levande kulturarv tar bland annat upp diwali, nouruz/newroz, rosh hashana (det judiska nyåret) och sabbaten.
Många sådana högtider följer en annan kalender. Därför infaller de på olika datum olika år. Rosh hashana infaller till exempel i september eller oktober, och diwali i slutet av oktober eller i början av november.
ምኽሪ: Fråga gärna kollegor, klasskamrater och grannar vad de firar. Det är ett enkelt sätt att lära känna varandra.
ምንጭታት
- Sveriges riksdag: Lag (1989:253) om allmänna helgdagar (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)
- Levande kulturarv (Isof m.fl.): Sveriges förteckning över immateriella kulturarv (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)
- Institutet för språk och folkminnen: Midsommar (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)
- Svenska institutet: Christmas in Sweden (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)
- Svenska institutet: National minorities in Sweden (ኣብ ሓድሽ ታብ ይኽፈት)
-
በዓላት መንግስቲ፥ ዕረፍቲን ሰዓታት ምኽፋትን
ሓደ ቀይሒ መዓልቲ ብኣውቶማቲክ ዕረፍቲ ምዃን ማለት ኣይኮነን። ከመይ ኣብ ስራሕ፣ ሱቕታትን ኣካላት መንግስቲን ዝምልከት ነገር ይፍለጥ።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
በዓላት መንግስቲ፥ ዕረፍቲን ሰዓታት ምኽፋትን. ሓደ ቀይሒ መዓልቲ ብኣውቶማቲክ ዕረፍቲ ምዃን ማለት ኣይኮነን። ከመይ ኣብ ስራሕ፣ ሱቕታትን ኣካላት መንግስቲን ዝምልከት ነገር ይፍለጥ።Är jag ledig på en röd dag? ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Rätt till vila ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Öppettider runt högtider ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Guide: planera inför en storhelg ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ሉስያ፥ ልደትን ባህሊ ክረምቲን
ኣድቬንት (ግዜ ቅድሚ ልደት)፣ Lucia (በዓል ብርሃን)፣ ለይቲ ልደት ከምኡ’ውን ጥምቀት፣ እንታይ ይኸውን ኣብ ኣዝዩ ጸልማት ዝኾነሉ ግዜ፣ ከምኡ’ውን ስለምንታይ።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ሉስያ፥ ልደትን ባህሊ ክረምቲን. ኣድቬንት (ግዜ ቅድሚ ልደት)፣ Lucia (በዓል ብርሃን)፣ ለይቲ ልደት ከምኡ’ውን ጥምቀት፣ እንታይ ይኸውን ኣብ ኣዝዩ ጸልማት ዝኾነሉ ግዜ፣ ከምኡ’ውን ስለምንታይ።Advent ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Lucia den 13 december ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Julafton den 24 december ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Efter julafton ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ፋሲካ ከምኡ’ውን ባህሊ ጸደይ
ጠንቋያት ፋሲካ፣ ቅርንጫፋት ፋሲካ፣ ሓዊታት ለይቲ ሚያዝያ ከምኡ’ውን ቀዳማይ ግንቦት፣ ከምዚ ጸደይ ይቕበል።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ፋሲካ ከምኡ’ውን ባህሊ ጸደይ. ጠንቋያት ፋሲካ፣ ቅርንጫፋት ፋሲካ፣ ሓዊታት ለይቲ ሚያዝያ ከምኡ’ውን ቀዳማይ ግንቦት፣ ከምዚ ጸደይ ይቕበል።Påsken ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Seder i påsk ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Valborgsmässoafton 30 april ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Första maj ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ሚድሶመር ከምኡ’ውን ባህሊ ሓጋይ
ዓምዲ ኣብ በዓል ማእከል ሓጋይ፣ ዓይነት ዓሳ፣ እንጆሪ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ነሓሰ ዝካየድ ግብዣ ዓሳ። ጥንታውያን ልምድታት እዮም፣ ግን ድማ ኣዝዮም ሓደስቲ።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ሚድሶመር ከምኡ’ውን ባህሊ ሓጋይ. ዓምዲ ኣብ በዓል ማእከል ሓጋይ፣ ዓይነት ዓሳ፣ እንጆሪ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ነሓሰ ዝካየድ ግብዣ ዓሳ። ጥንታውያን ልምድታት እዮም፣ ግን ድማ ኣዝዮም ሓደስቲ።Midsommar ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Gammalt och nytt ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Sommaren och semestern ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Kräftskiva i augusti ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
መዓልቲ ሃገርን ህዝባዊ ስነ-ስርዓታትን
ስለምንታይ ኣብ ስዊድን 6 ሰነ ይከበር፣ እንታይ መዓልቲ ባንዴራ ምዃኑ፣ ከምኡ’ውን ከመይ ስነ-ስርዓት ዜግነት ይካየድ?
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
መዓልቲ ሃገርን ህዝባዊ ስነ-ስርዓታትን. ስለምንታይ ኣብ ስዊድን 6 ሰነ ይከበር፣ እንታይ መዓልቲ ባንዴራ ምዃኑ፣ ከምኡ’ውን ከመይ ስነ-ስርዓት ዜግነት ይካየድ?Varför 6 juni? ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Så firas nationaldagen ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Allmänna flaggdagar ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ሃይማኖትን ዝተፈላለዩ ኣመለኻኽታት ህይወትን
ኣብ ስዊድን ናጽነት ሃይማኖት ኣሎ። ዝደልዮ ሃይማኖት ክኣምን ወይ ብምሉኡ ኣይምእማን ይኽእል፣ ዝኾነ ሰብ ድማ ክኽፍዖ ኣይክእልን።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ሃይማኖትን ዝተፈላለዩ ኣመለኻኽታት ህይወትን. ኣብ ስዊድን ናጽነት ሃይማኖት ኣሎ። ዝደልዮ ሃይማኖት ክኣምን ወይ ብምሉኡ ኣይምእማን ይኽእል፣ ዝኾነ ሰብ ድማ ክኽፍዖ ኣይክእልን።Religionsfrihet i grundlagen ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Kyrka och stat ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Staten och trossamfunden ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Tro i vardagen ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ታሪኻዊ ኣጠቃላሊ ምስ ቅልጥፍ ግዜ
ካብ ግዜ ቫይኪንግ ክሳብ EU ከምኡ’ውን Nato፣ ሓጺር ቅልጥፍ ግዜ ታሪኽ ስዊድን።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ታሪኻዊ ኣጠቃላሊ ምስ ቅልጥፍ ግዜ. ካብ ግዜ ቫይኪንግ ክሳብ EU ከምኡ’ውን Nato፣ ሓጺር ቅልጥፍ ግዜ ታሪኽ ስዊድን።Från istid till medeltid ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Vasatid och stormaktstid ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Det moderna Sverige ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Ett land med lång migrationshistoria ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ባህሊ፥ ጥበብን ሓባራዊ ታሪኻትን
Pippi (ገጸ-ባህሪ ኣብ መጽሓፍ ቆልዑ)፣ ABBA ከምኡ’ውን ጉጅለታት ትምህርቲ እዮም፣ ታሪኻትን ባህላዊ ቅርስን ብዙሓት ኣብ ስዊድን ዝካፈልዎ።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ባህሊ፥ ጥበብን ሓባራዊ ታሪኻትን. Pippi (ገጸ-ባህሪ ኣብ መጽሓፍ ቆልዑ)፣ ABBA ከምኡ’ውን ጉጅለታት ትምህርቲ እዮም፣ ታሪኻትን ባህላዊ ቅርስን ብዙሓት ኣብ ስዊድን ዝካፈልዎ።Astrid Lindgren ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Musik ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Levande kulturarv ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
De nationella minoriteternas kultur ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
-
ኣካባቢያዊ ፍልልይን ብፍቓድ ተሳትፎን
ልምድታት ኣብ መንጎ ቦታታትን ስድራቤታትን ይፈላለዩ። ኣብ እንታይ ክሳተፍ ዝደልዮ ብውልቁ ይምረጽ።
እዚ ክፍሊ ገና ብሽወደንኛ ጥራይ እዩ ዘሎ።
ኣብ Premium ዝኣቱ
እዚ ክፍልን ካልኦት ኩሎም ዝዓሞቑ ክፍልታትን መምርሒታትን ኣብ Premium ይኣትዉ።
ብነጻ ኣካውንት ኢኹም ኣቲኹም ዘለኹም። ነዚ ክፍሊ ንምንባብ Premium ውሰዱ።
ናይ መጀመርታ ዋጋ 49 kr ኣብ ወርሒ
ኣካባቢያዊ ፍልልይን ብፍቓድ ተሳትፎን. ልምድታት ኣብ መንጎ ቦታታትን ስድራቤታትን ይፈላለዩ። ኣብ እንታይ ክሳተፍ ዝደልዮ ብውልቁ ይምረጽ።Olika på olika orter ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Det är frivilligt ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
Guide: om du blir bjuden ዝተዓጽወ
ዝተዓጽወ ክፍሊ። ኣብ Premium ይኣቱ።
ምንጭታት
ሓፈሻዊ ሓበሬታ እዩ፣ ውልቃዊ ሕጋዊ፣ ሕክምናዊ ወይ ቁጠባዊ ምኽሪ ኣይኮነን።